⚠️ ਇਹ ਪੰਨਾ ਤੁਹਾਨੂੰ Atovia ਦੇ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਐਫੀਲੀਏਟ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਲਿੰਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਐਫੀਲੀਏਟ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕਮਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਛੋਟ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਨੀਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ! ਯਕੀਨ ਰੱਖੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੋਈ ਵਾਧੂ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਹੈ! ਅਸੀਂ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸਹੀ ਆਈਟਮਾਂ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸਮਾਂ ਬਚਾਏਗਾ!
ਤੁਸੀਂ ਖ਼ਬਰ ਲਿਖ ਲਈ ਹੈ, ਪਰ ਸੁਰਖ਼ੀ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਕਲਮ ਰੁਕ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਲਤ ਲਗਭਗ ਹਰ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਾਠਕ ਅਕਸਰ ਸੁਰਖ਼ੀ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖ਼ਬਰ ਖੋਲ੍ਹਣੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖੋਜ-ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਸਿੱਧੇ ਕਦਮ ਦੇਖਾਂਗੇ। ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨ-ਸੁਰਖ਼ੀਆਂ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਕਾਲਪਨਿਕ ਮਿਸਾਲਾਂ ਹਨ, ਅਸਲ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨਹੀਂ।
- ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਦੀ ਸੁਰਖ਼ੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀ ਹੈ?
- ਸੁਰਖ਼ੀ ਦੀ ਬਣਤਰ: ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਵਿਚਾਰ
- ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਸੁਰਖ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈਏ?
- ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਕਾਲ: ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਰੂਪ ਕਿਉਂ?
- ਸੁਰਖ਼ੀ ਨੂੰ ਸਹੀ ਅਤੇ ਖ਼ਬਰ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖੀਏ?
- ਉਤਸੁਕਤਾ ਜਗਾਓ, ਪਰ ਅਤਿਕਥਨੀ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚੀਏ?
- ਆਨਲਾਈਨ ਖੋਜ ਲਈ ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ ਕਿਵੇਂ ਪਾਈਏ?
- ਸੁਰਖ਼ੀ ਲਿਖਣ ਦੇ ਪੜਾਅ: ਖਰੜੇ ਤੋਂ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਤੱਕ
- ਅੰਤਿਮ ਜਾਂਚ-ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਆਮ ਗ਼ਲਤੀਆਂ
- ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
- ਸੁਰਖ਼ੀ ਖ਼ਬਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਚਾਰ ਦੱਸੇ ਅਤੇ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੇਵੇ।
- ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਚਤੁਰਾਈ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦ-ਖੇਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
- ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ ਅਤੇ 5 ਤੋਂ 10 ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਰਗੇ ਨਿਯਮ ਖ਼ਾਸ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਹਨ, ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ।
- ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਥ, ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਅਤੇ ਦੋਹਰੇ ਅਰਥ ਮੁੜ ਜਾਂਚੋ।
ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਦੀ ਸੁਰਖ਼ੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀ ਹੈ?
ਸੁਰਖ਼ੀ ਖ਼ਬਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਚਾਰ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਫਿਨਲੈਂਡ ਦੀ Aalto University ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਲਿਖਣ ਦੀ ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਲਿਖੀ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰਖ਼ੀ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਹੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਵੇਰਵਾ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰਖ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਖ਼ਬਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣੀ?
ਕਿਉਂਕਿ ਸੁਰਖ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। Aalto ਦੀ ਗਾਈਡ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸੁਰਖ਼ੀ ਅਤੇ ਉਪ-ਸੁਰਖ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਹੂ-ਬ-ਹੂ ਨਹੀਂ ਦੁਹਰਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ।
ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਮਿਸਾਲ ਦੇਖੋ। ਲੰਮੀ ਸੁਰਖ਼ੀ: “ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।” ਛੋਟਾ ਰੂਪ: “ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਬਦਲੇਗਾ।”
ਸੁਰਖ਼ੀ ਦੀ ਬਣਤਰ: ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਵਿਚਾਰ
ਸੁਰਖ਼ੀ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਵਿਚਾਰ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਕਿਰਿਆ ਹੋਵੇ। ਹਿਊਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ-ਡਾਊਨਟਾਊਨ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਗਾਈਡ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਦੋਵੇਂ ਇਹੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਸਟੇਟ ਦੀ ਗਾਈਡ ਅਨੁਸਾਰ ਖ਼ਬਰ ਦੀ ਸੁਰਖ਼ੀ ਦਾ ਆਮ ਰੂਪ ਕਰਤਾ-ਕਿਰਿਆ ਜਾਂ ਕਰਤਾ-ਕਿਰਿਆ-ਕਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੌਣ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
| ਕਾਲਪਨਿਕ ਮਿਸਾਲ | ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੁਰਖ਼ੀ | ਸੁਧਰੀ ਸੁਰਖ਼ੀ | ਕਾਰਨ |
|---|---|---|---|
| ਸੜਕ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ | ਸੜਕ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਬਾਰੇ ਅਹਿਮ ਫ਼ੈਸਲਾ | ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਸੜਕ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗੀ | ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆ ਸਾਫ਼ ਹਨ |
| ਸਕੂਲ ਦੀ ਛੁੱਟੀ | ਸਕੂਲਾਂ ਬਾਰੇ ਨਵੀਂ ਸੂਚਨਾ ਜਾਰੀ | ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ | ਸੁਰਖ਼ੀ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਦੱਸਦੀ ਹੈ |
| ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਾ ਸਮਾਂ | ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ | ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਦਲੇਗਾ | ਪੂਰਾ ਵਿਚਾਰ, ਬਿਨਾਂ ਅਸਪੱਸ਼ਟਤਾ |
ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਸੁਰਖ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈਏ?
ਸਪੱਸ਼ਟ, ਖ਼ਾਸ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣੋ। St. Petersburg College ਦੀ ਗਾਈਡ ਅਣਪਛਾਤੇ ਪੜਨਾਂਵ, ਬੇਲੋੜੀ ਦੁਹਰਾਈ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਮਕਸਦ ਦੀ ਚਤੁਰਾਈ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸੁਰਖ਼ੀ ਵਿੱਚ “ਇਹ” ਜਾਂ “ਉਹ” ਲਿਖ ਦੇਣ ਨਾਲ ਪਾਠਕ ਉਲਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਧਾ ਨਾਂ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਾ ਲਿਖਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
ਸੰਖੇਪ ਰੂਪਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ। ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ Army.mil ਸਮੱਗਰੀ-ਹਦਾਇਤ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ, ਪ੍ਰਸੰਗਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸੰਖੇਪਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਸੀਮਤ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਉਸ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹਦਾਇਤ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ। St. Petersburg College ਦੀ ਗਾਈਡ 5 ਤੋਂ 10 ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਗਾਈਡ ਦਾ ਆਪਣਾ ਮਾਪਦੰਡ ਹੈ, ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ।
ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਕਾਲ: ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਰੂਪ ਕਿਉਂ?
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸੰਪਾਦਕੀ ਗਾਈਡ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਰੂਪ ਸੁਝਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਹਰ ਮੀਡੀਆ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ। Aalto University, ਹਿਊਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ-ਡਾਊਨਟਾਊਨ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਸਟੇਟ ਦੀਆਂ ਗਾਈਡਾਂ ਇਹ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਸਟੇਟ ਦੀ ਗਾਈਡ ਛੋਟੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵੀ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੁਰਖ਼ੀ ਤਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸੁਰਖ਼ੀਆਂ ਲਈ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਰੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਪੁਸ਼ਟ ਸਰੋਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਪਾਦਕੀ ਸੁਝਾਅ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇੰਨਾ ਹੀ ਕਹਾਂਗੇ: ਆਪਣੇ ਅਦਾਰੇ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਚੁਣੋ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸੁਰਖ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰਤਾ ਰੱਖੋ।
ਸੁਰਖ਼ੀ ਨੂੰ ਸਹੀ ਅਤੇ ਖ਼ਬਰ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖੀਏ?
ਸੁਰਖ਼ੀ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਕੇਤਕ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। Columbia University ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਲੜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਰਖ਼ੀ ਆਮ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆਵੇ ਅਤੇ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਲਹਿਜ਼ੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਵੇ।
ਕਈ ਵਾਰ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਸੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਸੁਰਖ਼ੀ ਗ਼ਲਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਸੰਕੇਤਕ ਅਰਥ ਦੀ ਜਾਂਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸੁਰਖ਼ੀ ਦਾ ਲਹਿਜ਼ਾ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਲਹਿਜ਼ੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ?
ਇਹ ਪੁੱਛ ਕੇ ਦੇਖੋ ਕਿ ਖ਼ਬਰ ਗੰਭੀਰ ਹੈ ਜਾਂ ਹਲਕੀ-ਫੁਲਕੀ। ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਬਰ ਉੱਤੇ ਮਜ਼ਾਕੀਆ ਸੁਰਖ਼ੀ ਬੇਮੇਲ ਲੱਗੇਗੀ, ਅਤੇ Columbia ਦੀ ਸਲਾਹ ਇਸੇ ਮੇਲ ਦੀ ਹੈ।
🛒 ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤਾ ਉਤਪਾਦ
ਚਤੁਰਾਈ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦ-ਖੇਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁੱਧਤਾ
Columbia ਦੀ ਲੜੀ ਸ਼ਬਦ-ਖੇਡ ਜਾਂ ਹਾਜ਼ਰ-ਜਵਾਬੀ ਨਾਲੋਂ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਦੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋਹਰੇ ਅਰਥ ਵੀ ਮੁੜ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਿਨਾਂ ਸੰਦਰਭ ਦੇ ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਸੁਰਖ਼ੀ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚੋ। ਸੁਰਖ਼ੀ ਉਹੀ ਕਹੇ ਜੋ ਖ਼ਬਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਸੁਕਤਾ ਜਗਾਓ, ਪਰ ਅਤਿਕਥਨੀ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚੀਏ?
ਦਿਲਚਸਪੀ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਅਸਲੀ ਤੱਥ ਵਿੱਚੋਂ ਆਵੇ, ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਦੱਸਣ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ। ਸੁਰਖ਼ੀ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਸੱਚ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
2021 ਦਾ ਇੱਕ ਪੀਅਰ-ਰਿਵਿਊ ਅਧਿਐਨ (Carcioppolo, Lun ਅਤੇ McFarlane) ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਲਗਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਆਨਲਾਈਨ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਵਿੱਚ 629 ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ 1,674 ਲੋਕ। ਜਿੱਥੇ ਸਹੀ ਸੁਰਖ਼ੀ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਲੇਖ ਇਕੱਠੇ ਦੇਖੇ ਗਏ, ਉੱਥੇ ਧਾਰਨਾ ਅਤੇ ਸਮਝ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਹੇ।
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸੀਮਾ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਸੰਦਰਭ ਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਠਕ ਜਾਂ ਹਰ ਭਾਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਸਿੱਧਾ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਵੀ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਸੁਰਖ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਠਕ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਆਨਲਾਈਨ ਖੋਜ ਲਈ ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ ਕਿਵੇਂ ਪਾਈਏ?
ਸੁਰਖ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ ਰੱਖੋ ਜੋ ਪਾਠਕ ਅਤੇ ਖੋਜ-ਇੰਜਣ ਦੋਵੇਂ ਸਮਝ ਸਕਣ, ਪਰ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਨਾ ਵਿਗਾੜੋ। ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਸਟੇਟ ਦੀ ਗਾਈਡ ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ ਇੰਨੇ ਭਰਨ ਤੋਂ ਵਰਜਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰਖ਼ੀ ਪੜ੍ਹਨੀ ਔਖੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਤੁਲਨਾ ਦੇਖੋ। ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੁਰਖ਼ੀ: “ਸੜਕ ਮੁਰੰਮਤ ਸੜਕ ਕੰਮ ਸੜਕ ਖ਼ਬਰ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ।” ਕੁਦਰਤੀ ਸੁਰਖ਼ੀ: “ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਸੜਕ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗੀ।” ਦੂਜੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੌਖੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸੰਗਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ Army.mil ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਇਹ ਉਸ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹਦਾਇਤ ਹੈ।
ਸੁਰਖ਼ੀ ਲਿਖਣ ਦੇ ਪੜਾਅ: ਖਰੜੇ ਤੋਂ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਤੱਕ
ਪਹਿਲਾ ਖਰੜਾ ਅੰਤਿਮ ਸੁਰਖ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। Columbia ਅਤੇ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਸਟੇਟ ਦੋਵੇਂ ਸੰਪਾਦਨ ਦੌਰਾਨ ਤੱਥ, ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਮੁੜ ਜਾਂਚਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਸਿੱਧਾ ਕ੍ਰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਵਾਰ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹੋ:
- ਮੁੱਖ ਖ਼ਬਰ ਇੱਕ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ।
- ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆ ਚੁਣੋ।
- ਫ਼ਾਲਤੂ ਸ਼ਬਦ ਹਟਾਓ।
- ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਜਾਂਚੋ।
- ਸੁਰਖ਼ੀ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਨਾਲ ਮਿਲਾਓ।
- ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਅਤੇ ਦੋਹਰੇ ਅਰਥ ਜਾਂਚੋ।
ਇੱਕੋ ਕਾਲਪਨਿਕ ਖ਼ਬਰ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਖਰੜੇ ਦੇਖੋ। ਪਹਿਲਾ: “ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਬਾਰੇ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ।” ਦੂਜਾ: “ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।” ਤੀਜਾ: “ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਬਦਲੇਗਾ।” ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾ, ਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਤਿੰਨੇ ਹਨ।
ਅੰਤਿਮ ਜਾਂਚ-ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਆਮ ਗ਼ਲਤੀਆਂ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਸੁਰਖ਼ੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਾਂਚ-ਸੂਚੀ ਤੋਂ ਲੰਘਾਓ। ਹੇਠਲੀ ਸਾਰਣੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਸਲਾਹ ਕਿਸ ਸਰੋਤ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
| ਮਾਪਦੰਡ | ਸਰੋਤ-ਆਧਾਰਿਤ ਸਲਾਹ | ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ |
|---|---|---|
| ਸ਼ੁੱਧਤਾ | ਤੱਥ ਅਤੇ ਸੰਕੇਤਕ ਅਰਥ ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ ਹੋਣ | ਇਹ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਰਤ ਹੈ |
| ਬਣਤਰ | ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਕਿਰਿਆ ਵਾਲਾ ਪੂਰਾ ਵਿਚਾਰ | ਇਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗਾਈਡਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਹੈ |
| ਕਾਲ | ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ | ਸੰਸਥਾ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ, ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ |
| ਲੰਬਾਈ | ਇੱਕ ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ 5 ਤੋਂ 10 ਸ਼ਬਦ | ਇਹ ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ |
| ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ | ਪਾਠਕ ਅਤੇ ਖੋਜ-ਇੰਜਣ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਸਮਝਣਯੋਗ | ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਰਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |
ਹੁਣ ਆਮ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਦੇਖੋ ਜੋ St. Petersburg College ਅਤੇ Columbia ਦੀਆਂ ਗਾਈਡਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ:
- ਅਸਪੱਸ਼ਟ ਪੜਨਾਂਵ ਵਰਤਣਾ।
- ਬੇਲੋੜੀ ਦੁਹਰਾਈ ਕਰਨਾ।
- ਮਕਸਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਚਤੁਰਾਈ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦ-ਖੇਡ ਕਰਨਾ।
- ਸੁਰਖ਼ੀ ਵਿੱਚ ਖ਼ਬਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨਾ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਸੁਰਖ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਸ਼ਬਦ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ?
ਕੋਈ ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ ਗਿਣਤੀ ਪੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। St. Petersburg College ਦੀ ਗਾਈਡ 5 ਤੋਂ 10 ਸ਼ਬਦ ਸੁਝਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਗਾਈਡ ਦਾ ਮਾਪਦੰਡ ਹੈ।
ਕੀ ਸਵਾਲ ਵਾਲੀ ਸੁਰਖ਼ੀ ਠੀਕ ਹੈ?
ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਨਿਯਮ ਪੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਵਾਲੀ ਸੁਰਖ਼ੀ ਵੀ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਤੱਥ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਰਹੇ।
ਕੀ ਸੁਰਖ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਨਹੀਂ। Aalto University ਦੀ ਗਾਈਡ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਰਖ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ।
ਕੀ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸੁਰਖ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਦੁਹਰਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ?
ਇਸਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। Aalto ਦੀ ਗਾਈਡ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸੁਰਖ਼ੀ ਅਤੇ ਉਪ-ਸੁਰਖ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਹੂ-ਬ-ਹੂ ਦੁਹਰਾਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।
ਅੱਜ ਹੀ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਸੁਰਖ਼ੀ ਚੁਣੋ, ਉਸਨੂੰ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਚ-ਸੂਚੀ ਨਾਲ ਪਰਖੋ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਲਿਖੋ।
ਹਵਾਲੇ
- Aalto University, “How to write a news article”
- University of Houston-Downtown, “Creating News Article Headlines”
- Columbia University Journalism, “Headlines”
- St. Petersburg College, “How to Write a News Article: Headlines”
- Michigan State University School of Journalism, “Writing great headlines”
- Carcioppolo, Lun, McFarlane (2021), “Exaggerated and Questioning Clickbait Headlines and Their Influence on Media Learning”
- U.S. Army CORE Support, “Importance of quality headlines”
ਹੋਰ ਤੁਲਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖਰੀਦ ਗਾਈਡ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ?